و به او سعهء وجودى عنايت كرد و از طريق سعهء وجودىاش مظهر اكمل و اتمّ شد ، به مقام خلافت اللّهى برگزيد و از باب رحمتش سايهء خلافتش را كه مقام وساطت بين حق و خلق است ، بر سر همهء موجودات غيبى و شهودى كشيد تا همهء موجودات در دايرهء تربيت قرار گيرند . « أَ لَمْ تَرَ إِلى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّ وَ لَوْ شاءَ لَجَعَلَهُ ساكِناً . . . » « 1 » . آيا به [ قدرت و حكمت ] پروردگارت ننگريستى كه چگونه سايه را امتداد داد و گستراند ؟ و اگر مىخواست آن را ساكن و ثابت مىكرد . . . خلافت و ولايت حضرت محمّدى ، خلافت اكمل و اتمّ است و مقامى است كه كيفيتش براى كسى قابل تصور و درك نيست و خلافت و ولايت آن حضرت نه ويژهء انسان است نه خاص عوالم شهودى و غيبى بلكه خلافت و ولايت آن وجود مبارك ، عمومى است و از مقام اسم جامع اللّه نشأت مىگيرد . چون او مظهر تام عبداللّهى و خلافت و ولايت اللّهى است ، ما سوى اللّه تحت ولايت و خلافت او قرار مىگيرد و حضرت حق همهء هستى را تحت ربوبيّت طولى آن بزرگوار قرار داده تا هر كس با تربيت آن حضرت به مقام لايق خود برسد و اين « هر كس » شامل ما سوى اللّه است . قرآن به پيامبر صلى الله عليه و آله مىفرمايد : به همه بگو : « إِنَّ وَلِيِّيَ اللَّهُ الَّذِي نَزَّلَ الْكِتابَ وَ هُوَ يَتَوَلَّى الصَّالِحِينَ » « 2 » . يقيناً سرپرست و ياور من خدايى است كه قرآن را نازل كرده و او همواره شايستگان را سرپرستى و يارى مىكند . و اين مقام ولايت اللّهى در مقام طولى از سوى اللّه به آن حضرت عنايت

--> ( 1 ) - فرقان ( 25 ) : 45 . ( 2 ) - اعراف ( 7 ) : 196 .